Trzeci autoportret Dürera

Albrecht Dürer, Autoportret w wieku 28 lat, 1500,
olej na drewnie, 67 x 49 cm, Pinakoteka Alte w Monachium

Albrecht Dürer (1471-1528), czołowy przedstawiciel Północnego Renesansu, namalował siebie trzykrotnie, dwa razy z półprofilu i raz en face. Jeżeli wydaje Ci się, że w swym finalnym przedstawieniu wygląda jak Chrystus w kożuszku, to niemiecki da Vinci osiągnął swój cel.

Dürer z rozmysłem i premedytacją sięgnął po tropy religijne, bez mała ikonograficzne. Kędzierzawą symetrią i uniesioną w geście błogosławieństwa dłonią upodobnił się do Zbawiciela. Wynurza się z mrocznego tła i przenikliwie wpatruje w widza oznajmiając, że u samego schyłku XIV wieku portret europejski osiągnął ironiczną samoświadomość.

Chryzantemy w ogrodzie

Gustave Caillebotte, Chryzantemy w ogrodzie w Petit-Gennevilliers, 1893,
olej na płótnie, 98 x 60 cm, The Met

Impresjonizm to mój ulubiony kierunek malarski, który, jak widać na załączonym obrazku (albo: jak ja widzę na załączonym obrazku), robi się jeszcze lepszy, gdy artysta przybliża go do realizmu.

Współczesnym Caillebotte’a musiał ten obraz wydawać się… odważnym. Rośliny malowało się wówczas jako martwe natury, w kompozycjach z wazami i innymi przedmiotami – ewentualnie jako element pejzażu z widocznym horyzontem i drugim planem. Tutaj zaś paryski artysta złapał nas bezpardonowo za kołnierz i pochylił nad kwietnikiem w swym ogrodzie wypełniając ramy aż po brzegi łodygami, liśćmi i przepięknymi kwiatami.

Akwarium w Neapolu

Wenzel August Hablik, Akwarium w Neapolu, 1911,
atrament na papierze, 64 x 49 cm, Muzeum Wenzela Hablika w Itzehoe

Wenzel Hablik (1881-1934) był również znany jako Wenceslav Hablik (nie mylić z Wieńczesławem Nieszczególnym) i Wilhelm Hablik, co dobitnie uświadamia nam, że biografię miał iście cesarsko-królewską. W swoich dziełach nierzadko dawał upust fascynacji geologią i kryształami. Akurat Akwarium w Neapolu jest w temacie i kształtach organiczne, jednak zachęcam do wklikania się na Ścieżkę geniusza lub na Wielkie kolorowe utopijne konstrukcje, bo tam ostrych kątów nie brakuje. Wspaniałe przykłady niemieckiej wizji ekspresjonistycznej.

Akwarium w Neapolu przywodzi mi na myśl malunki, które tworzyłem w podstawówce wyciskajac na papier atrament z naboi do pióra. Jak widać, Hablik mój pomysł podchwycił, więc gdy następnym razem zagoszczę w Hamburgu, nie omieszkam odwiedzić jego muzeum w Itzehoe.

Homer

Rembrandt, Homer, 1663, olej na płótnie, 107 x 82 cm, Mauritshius

Tak właśnie wyglądał autor Iliady… chociaż oczywiście mógł też wyglądać zupełnie inaczej.

Portret najsłynniejszego aojdy wszech czasów jest późnym dziełem holenderskiego mistrza (Rembrandt zmarł w roku 1669 r.). Pierwotnie obraz był większy i przedstawiał także skrybę lub skrybów, którym Homer dyktował swój poemat. Przypalił się niestety w pożarze i praktykantów musiano obciąć.

Trzy Tetony

Thomas Moran, Trzy Tetony, 1895, olej na płótnie,
52 x 78 cm, Biały Dom

Tetony stanowią część Gór Skalistych. Odnajdziemy je w północnozachodnim Wyoming. Najwyższy z nich, Wielki Teton, liczy 4199 m wysokości, co czyni go drugą największą górą w tamtym stanie, ale dopiero siedemdziesiątą ósmą w całych Stanach Zjednoczonych.

Jeżeli z zażenowaniem odepchnęliście od siebie skojarzenie z angielskim słowem tit – zupełnie niesłusznie. Nazwa tej trójki pochodzi rzeczywiście od francuskiego téton. Czyli po prostu: Trzy Cycki.

Aleksander III i wójtowie

Ilja Repin, Aleksander III przyjmuje wójtów na dziedzińcu Pałacu Pietrowskiego w Moskwie,
1885-1886, olej na płótnie, 293 x 490 cm, Galeria Tretiakowa w Moskwie

Niewykluczone, że popełniłem administracyjne wykroczenie nazywając „naczelników wołostów” „wójtami”. Wikipedia podpowiada, że wołostami zarządzali kniaziowie, lecz w oryginalnym tytule obrazu (Прием волостных старшин Александром III во дворе Петровского дворца в Москве) słowa „князь” nie dostrzegam.

Aleja w Sacrow z dwójką jeźdźców

Max Liebermann: Aleja w Sacrow z dwójką jeźdźców (1924),
olej na płótnie, 64 x 75 cm, zbiór prywatny (za: A Painting A Day (TT))

Mam ogromną słabość do obrazów z mokrą zielenią.

Jak donosi Wikipedia, Max Liebermann (1847-1935) był Niemcem żydowskiego pochodzenia, jednym z czołowych przedstawicieli impresjonizmu w swej ojczyźnie. Eksperci uważają, że techniką dorównywał Renoirowi – a może nawet go przewyższał.

W styczniu 1933 r. do władzy doszli hitlerowcy. Gdy 85-letni Liebermann przyglądał się przez okno swojego berlińskiego domu triumfalnego pochodowi z pochodniami, powiedział z obrzydzeniem: „Tak bardzo chce mi się rzygać, że nie byłbym w stanie tyle zjeść.”

Malarz zmarł we śnie dwa lata później. Jego o dziesięć lat młodsza żona popełniła samobójstwo w 1943 r. dowiedziawszy się, że wyślą ją niebawem do Theresienstadt.

Nie zdołałem ustalić, gdzie znajduje się tytułowe Sacrow (Sakrow?). Wydaje mi się, że może to być wioska, która kiedyś znajdowała się pod Poczdamem.